Ο διάδοχος Κωνσταντίνος στο Μοναστήρι

Μετά από μυστικές συμφωνίες ο  Ρώσος πρόξενος του Μοναστηρίου  έπεισε τον Τούρκο  αντιστράτηγο διοικητή της πόλης Ζεκή Πασά, και έναντι γενναίας αμοιβής 20.000 τουρκικών λιρών  ότι θα ήταν μάταιη κάθε περεταίρω αντίσταση  εφόσον η Μακεδονία είχε πλέον χαθεί οριστικά για την Τουρκία και ότι θα έπρεπε να σπεύσει σε βοήθεια του Εσάτ πασα για να σωθεί η Ήπειρος και η Αλβανία. Έτσι διευκολύνθηκε η προέλαση του Σερβικού στρατού προς το Μοναστήρι. Μετά από αυτήν την εξέλιξη η αντίσταση των Τούρκων δεν ήταν η αναμενόμενη. Ταυτόχρονα ρίχνοντας την 18^η Μεραρχία εναντίον των Ελλήνων καθήλωσαν τον Ελληνικό στρατό στην περιοχή της Μπάνιτσας (Βεύη).  Έτσι σε αυτόν τον αγώνα δρόμου, οι Σέρβοι με τη βοήθεια του ρωσικού παράγοντα  κατάφεραν να εισέρθουν πρώτη στην πόλη στις 6 Νοεμβρίου του 1912 ύστερα από μάχη πέντε ημερών και αφού οι εναπομείναντες  δυνάμεις συνθηκολόγησαν.

Η είσοδος των Σέρβων στο Μοναστήρι δεν προκάλεσε  ιδιαίτερο ενθουσιασμό στους κατοίκους της πόλης μιας  και ελάχιστες σερβικές οικογένειες κατοικούσαν εκεί. Καμιά σερβική σημαία δεν υψώθηκε στο Μοναστήρι. Οι Έλληνες της Πελαγονίας  απογοητεύτηκαν από τις εξελίξεις μιας και πρόσμεναν τη ύψωση της ελληνική σημαίας στην πόλη. Έξι ημέρες αργότερα  στις 15 Νοεμβρίου εισέρχεται στην πόλη  πανηγυρικά ο διάδοχος Κωνσταντίνο συνοδευόμενος από τους πρίγκιπες  Γεώργιο, Αλέξανδρο  και Παύλο καθώς και από τον Ίωνα Δραγούμη. Οι σέρβοι δεν επέτρεψαν να εισέρθει ο ελληνικός στρατός. Επικράτησαν σκηνές απερίγραπτου ενθουσιασμού . Όλος ο ελληνισμός του Μοναστηρίου παραβρέθηκε στην πανηγυρική δοξολογία στο ιερό ναό του Αγίου Δημητρίου. Η παρουσία του διαδόχου αποτελούσε για τους Μοναστηριώτες προάγγελο της προσάρτησης στο νέο ελληνικό κράτος.

Την κατάληψη της Πελαγονίας ακολούθησαν  6 με 7 μήνες σημαντικών γεγονότων που καθόρισαν τη μοίρα της περιοχής. Την 1^η Ιουνίου 1913 υπογράφεται από τις δύο κυβερνήσεις  αμυντική συμφωνία ώστε  να παρέχουν αμοιβαία βοήθεια  κατά τρόπον ώστε να έχουν κοινό σύνορο δυτικά του Αξιού ποταμού η δε διάταξη των νέων  συνόρων να βασίζεται επί της αρχής  “Occupation Effective» (σε ελεύθερη μετάφραση «ότι κατέχει ο καθένας του ανήκει».

Μητροπολίτης Πελαγονίας Χρυσόστομος (1912-18)

Ο Μητροπολίτης Πελαγονίας Χρυσόστομος (1912-18). Το 1917 το Μοναστήρι έγινε στόχος σφοδρών βομβαρδισμών. Κάθε ημέρα οι νεκροί ήταν πολλοί και ο φόβος εκ των βομβαρδισμών τέτοιος, ώστε οι ιερείς να μην έχουν το θάρρος να τους θάβουν. Ο ίδιος ο μητροπολίτης Χρυσόστομος παρέμενε κοντά στους νεκρούς, δίδοντας θάρρος στους ιερείς. Ήταν τόσο πιστός στο καθήκον, ώστε να μην κατεβαίνει στο καταφύγιο κατά την ώρα των επικίνδυνων βομβαρδισμών.

Στην υπηρεσία του Έθνους
Μία ημέρα Γάλλοι αξιωματικοί, παρουσιασθέντες μπροστά του τον ρώτησαν.
-Πως θεωρείτε εκείνους που βάλλουν εναντίον της πόλεως και σκοτώνουν τόσους ανθρώπους από τον άμαχο πληθυσμό;
Ο Χρυσόστομος χωρίς να χάσει το θάρρος του και θεωρώντας τους Αγγλογάλλους αιτία των κακών, διότι είχαν γεμίσει το Μοναστήρι με κάθε είδους πολεμική μηχανή, ώστε να αποβεί σημαντικός στρατιωτικός στόχος, τους είπε:
- Θα σας απαντήσω, αφού προηγουμένως σας ερωτήσω, πως λέγονται εκείνοι που μετέβαλλαν την πόλη σε μεγάλο οπλοστάσιο.

Ο Έλληνας Μητροπολίτης Πελαγονίας με το Γάλλο

 Συνταγματάρχη

 Vassitch τον Μάρτιο του 1917

Ότι δεν κατάφεραν οι βομβαρδισμοί  το κατάφερε ό εθνικός διχασμός . Οι Γάλλοι από την πρώτη στιγμή που εγκαταστάθηκαν στη περιοχή   άρχισαν να διενεργούν κατασκοπεία σε βάρος της Μητρόπολης στην οποία συμμετείχαν και έλληνες αξιωματικοί. Έλληνες Βενιζενικοί  αξιωματικοί  διέβαλαν τον Μητροπολίτη στους Γάλλος κατηγορώντας τον για «Κωνσταντισμό»  και φιλογερμανικά αισθήματα.  Η μομφή αυτή, που μάλιστα βασιζόταν σε ελληνικές αιτιάσεις  οδήγησε  το Μητροπολίτη Χρύσανθο και τον  αρχιδιάκονο  Αθηναγόρα  στις φυλακές Θεσσαλονίκης με τη συνοδεία Σενεγαλέζων  Γάλλων στρατιωτών.  Φυλάκισαν τότε μαζί του και τον Αρχιδιάκονό του, Αθηναγόρα. Το κενό που δημιουργήθηκε στη Μητρόπολη Πελαγονίας εκμεταλλεύτηκαν οι Σέρβοι οι οποίοι κατέλαβαν  τη Μητρόπολη Πελαγονίας  και την Ελληνική εκκλησία  ενθρονίζοντας στη θέση του Χρυσόστομου το βοηθό επίσκοπο  του μητροπολίτη Σκοπίων  και μετέπειτα πατριάρχη Σερβίας Βαρνάβα.  Στις φυλακές έμεινε έγκλειστος μια μερικές μέρες. Στη συνέχεια αναχώρησε για την Κωνσταντινούπολή όπου θα παρουσίαζε στο Πατριαρχείο τα δίκαια της επαρχίας του. Εκεί εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του ότι το Πατριαρχείο είχε μετατραπεί σε πολιτική λέσχη του βενιζελισμού. Η θέση αυτή του Χρυσόστομου είχε ως αποτέλεσμα ο Έλληνας αρμοστής στην Κωνσταντινούπολή  να απαιτήσει την εξορία του στο Άγιο Όρος “για την ασφάλεια του ιδίου” καθόσον κινδύνευε για τις θέσεις που εξέφραζε κατά του Βενιζέλου και υπέρ  του βασιλέα.  Υπό την επιτήρηση μυστικής αστυνομίας οδηγήθηκε στο Άγιο Όρος  στην Σκήτη του Μυλοποτάμου περιοχής της Μεγίστης Λαύρας, μαζί με τον Αθηναγόρα. Παρά τις παρεμβάσεις  πολλών αρχιερέων, οι Σερβικές αρχές δεν επέτρεψαν ποτέ την επιστροφή του στην Μητρόπολη Πελαγονίας.

http://www.synodinresistance.org/Theology_el/3d6001OmologitisIerarxisAK298.pdf
http://voukino.files.wordpress.com/2008/04/pelagonia_greeks.pdf

Η Θεοδώρα Στεφάνου από το Ορέχοβο.

"Τω αξιοτίμω κω Στεφάνω Δραγούμη. Εις την παρούσαν φωτ/φίαν είνε πάλιν η Θεοδώρα με την ενδυμασία του τόπου, η δε άλλη κόρη είνε η Μαρία Στ. Μωραϊτου η οποία κι αυτή είτον Αγγελιοφόρος γνωστή εις όλας σχεδόν τας ενταύθα συμμορίας, εφάνει εις το έπακρον πιγή και γενναία, ο Μεσαίος είνε αδελφός της Νικόλαος Στ. οπαδός του Νικ. Τσιολάκη οπλαρχηγού, ο οποίος έχει και δύο άλλας αδελφούς, ο μεν Μιχ. Στ. είνε και οπλαρχηγός, ο δε μικρότερος Θεόδωρος Στ. οπαδός πολλών αρχηγών. Εν Μοναστηρίω τη 7η Μαρτίου 1909. Ν. Καλαρρύτης".

"Τω αξιωτίμω κ.κ. Στεφάνω Δραγούμη. Η παρούσα φωτ/φία είνε της κ. Θεοδώρας Στεφάνου εξ Ωρεχόβου απέχων δύο ώρας εκ Μοναστηρίου, είτον Αγγελιοφόρος όλων σχεδόν των συμμοριών εφάνει άξιος επαίνου είτον και οπαδός του Αρχηγού Γ. Μακρή ή Νικοδήμου. Εν Μοναστηρίω τη 7η Μαρτίου 1909.
Ναούμ Καλαρρύτης".

http://www.ascsa.net/id/archives/image/0281

Νιζόπολη Πελαγονίας - Nizopoli of Pelagonia

Στη Νιζόπολη (πόλη που σήμερα ανήκει στην Π.Γ.Δ.Μ., δηλ. στο κράτος των Σκοπίων), δυτικά της Γευγελής-Μοναστηρίου, μέχρι τα τέλη του 19ου αι. και ως τις αρχές του 20ου αι.είχαν εγκατασταθεί Βλάχοι από διάφορα βλαχοχώρια του Ελλαδικού χώρου και εθεωρείτο ως μία από τις πιο σημαντικές εστίες της βλάχικης διασποράς. Βλάχοι Νιζοπολιτιάνοι εγνώριζαν τις πεδιάδες της Κατερίνης και τα πεδινή των Πιερίων ήδη από τις αρχές του 19ου αι., γιατί κάποιοι από αυτούς κατέβαιναν για χειμαδιά στην Πιερία την περίοδο αυτή. Παράλληλα, με την κάθοδό τους στην Κατερίνη και την αποχιακή παραμονή τους εδώ κατά τον 19ο αι. είχαν αναπτύξει σχέσεις με τους άλλους Βλάχους, που ζούσαν εδώ μόνιμα ή εποχιακά. Όταν, λοιπόν, κατά τη διάρκεια του Α` παγκοσμίου πολέμου η Νιζόπολη υπέστη σοβαρές καταστροφές, πολλοί κάτοικοι της αναγκάστηκαν να την εγκαταλείψουν και να ανζητήσουν καταφύγιο στην Ελλάδα. Ένα μέρος απ` αυτούς κατέφυγε στη γειτονική Φλώρινα μαζί με άλλους Βλάχους, ενώ ένα άλλο μέρος κατέφυγε ομαδική στην Κατερίνη. Όταν τελείωσε ο πόλεμος (1918) και αποκαταστάθηκε η ειρήνη, πολλοί από τους Νιζοπολίτες που είχαν καταφύγει στην Κατερίνη, αποφάσισαν και επέστρεψαν στη Νιζόπολη μετά το 1923. Ενώ μια άλλη ομάδα, περίπου 25 οικογενειών, αποφάσισε να παραμείνει οριστικά στην Κατερίνη και συγκρότησαν τον βλάχικο συνοικισμό γύρω από το Νοσοκομείο. Εδώ διαμένουν μέχρι και σήμερα.

Σοβαρά επεισόδια στο κοινοβούλιο των Σκοπίων.

Για Επίθεση στις Συνταγματικές Διατάξεις της πΓΔΜ, κάνει λόγο το Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι στην πΓΔΜ, μετά τα αίσχη που συνέβησαν χθες στα Σκόπια εντός και εκτός κοινοβουλίου.
Η επιτροπή καταδικάζει την χρήση βίας και απειλών και κάνει αναφορά σε τραυματισμούς πολιτών. Σε μερικές περιπτώσεις η Σκοπιανή αστυνομία χρησιμοποίησε βία εναντίον πολιτών ενώ τονίζει πως 2 Σκοπιανοί πολίτες επιλεκτικά συνελήφθησαν και αχρείαστα μέτρα πάρθηκαν εναντίον τους.
Η ανακοίνωση αναφέρει όσα έγιναν εντός κοινοβουλίου, όπου μέλη της επιτροπής στάθηκαν αυτόπτες μάρτυρες μπροστά σε βουλευτές (της αντιπολίτευσης) που έκλαιγαν και είχαν σκιστεί τα ρούχα τους. Ένας βουλευτής ήταν αναίσθητος, ενώ άλλοι χρειάστηκαν ιατρική φροντίδα.
Η ανακοίνωση αναφέρει πως δεν επετράπει σε μέλη της επιτροπής μαζί με δημοσιογράφους να παρακολουθήσουν την ψηφοφορία.
Όπως επισημαίνει το Παρατηρητήριο αυτές οι πρωτοφανείς και ντροπιαστικές ενέργειες αποτελούν μια επίθεση  στις Συνταγματικές Διατάξεις της πΓΔΜ.  Η ανακοίνωση κάνει λόγο για τις δηλώσεις των βουλευτών της αντιπολίτευσης, οι οποίοι αναφέρουν ό,τι ειδικές μονάδες της αστυνομίας τους πέταξαν  βίαια έξω από το κοινοβούλιο.
Η επιτροπή κάνει ιδιαίτερη μνεία στην αντισυνταγματική ενέργεια του προέδρου της Σκοπιανής βουλής να δώσει διαταγή να…πεταχτούν έξω από το κοινοβούλιο οι βουλευτές της αντιπολίτευσης. Όπως επισημαίνει μπορεί να δώσει τέτοια διαταγή μόνο για έναν βουλευτή και μετά από προειδοποίηση. Όχι όμως για ολόκληρο γκρουπ.

The church of Saint Paraskevi at Milovista. (Malovishte)

Πηγή: Βιβλίο του 

Risto Paligora, 

St Petka, Malovista,

 Bitola 2006.

Η τρίκλιτη Βασιλική της Αγίας, προστάτιδας των Βλαχοφώνων, ανεγέρθηκε με δαπάνες των κατοίκων το  1856, Είναι ένας από τους τρεις μεγαλύτερους ναούς στο σημερινό κράτος των Σκοπίων, που εγκατέλειψε στην καταστροφική φθορά του χρόνου.
Ανιστορήθηκε το 1998 με δαπάνες του Νίκου Παληγόρα, μεγαλοεπιχειρηματία εισαγωγής - εξαγωγής και επεξεργασίας μετάλλων. Σημειωτέων ότι η οικογένεια Παληγόρα, μετανάστευσε στην Μηλοβίστα από τη γειτονική Νέβεσκα  - Νυμφαίο. πριν από διακόσια χρόνια.

Σε πολλές από τις αγιογραφίες στην Αγία Παρασκευή (1892)   Μηλόβιστας των Σκοπίων (FYROM),  οι νεορωσικές επιδράσεις είναι εμφανείς και αυτό φαίνεται από το γενικότερο ύφος, όπως για παράδειγμα η εικόνα με τη Θεοτόκο και τα στρογγυλοποιημένα πρόσωπα και με τις αναγεννησιακού τύπου κεφαλές των αγγέλων κάτω από το θρόνο της Παναγίας.

Οι Αγιογραφίες στο Ναό Αγίας Παρασκευής  στη Μηλόβιστα Σκοπίων, είναι έργα των Χιονιαδιτών αγιογράφων Σωκράτη Ματθαίου, Χριστοδούλου και Θωμά Αναστασίου (1892). 

The Vlachs village of Milovista (Malovishte)

The village of  Milovista (Malovishte) is the only inhabited settlement in the western part of the Pelister National Park, 10 km from Bitola.The village is situated at the crossing of several small water streams forming the Shemnica river. Historical sources mention this village for the first time in the 16th century. Preliminary archaeological excavations discovered the remains of late Classical buildings, located along the ancient Via Egnatia, which crossed this region. It is supposed that the oldest nucleus of the village be set up on the location of the village centre, called Muzgaga. People coming from three, still existing quarters, known as the Upper Quarter, Along the Pit and the Lower Quarter, gathered there around the inn, the school and several stores.
The inhabitants of Malovishte are the Vlahos, Aromans. The tradition of this ethnic group is expressed particularly in its vernacular architecture, comprising stone buildings in the form of towers, as well as buildings influenced by the European historicism. House interiors had three essential functions: domestic economy, residence, and hospitality for the guests. The interiors are furnished with built-in cupboards for storing the kitchenware, wardrobe for bedclothes (sergen), and shelves embellishing the fireplace. They are decorated with wooden ceilings contrasting with the geometrical patterns and vivid colors of the woven rugs. The interiors are very functional. Οι εσωτερικοί χώροι είναι πολύ λειτουργικό.The unique spatial structure with visually separated quarters, the narrow streets, the spectacular natural environment, and the diversity of houses, are the main features that contribute to the significance of this village, one of the few traditional heritage settlements still inhabited. Malovishte is a testimony to the authentic culture and traditions of the Vlahos community.
 The unique spatial structure of the village, the diversity of the house typology, the spectacular natural environment, are the main features that contribute to the significance of this village. 

http://www.seecorridors.eu/filebank/file_162.pdf

Το παλιό Ελληνικό Σχολείο της Νιζόπολης Πελαγονíας

Το ελληνικό σχολείο της Νιζόπολης χτίστηκε το 1870.Η κτητορική επιγραφή στο αέτωμα του κτηρίου αναφέρει « Ενδελεχεί μερίμνη και αγρύπνω επιστασία Μητροπολίτου Πελαγωνείας ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ ανηγέρθη η σχολή αύτη χορηγούντος ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Δ. ΜΠΕΜΠΗ». Ο ευεργέτης της κοινότητας Κωνσταντίνος Μπέμπης διατηρούσε την εποχή εκείνη επιχειρήσεις στο Ρουχτσούκ της Ρουμανίας. Το λαμπρό σχολικό συγκρότημα στέγασε αρρεναγωγείο, παρθεναγωγείο και νηπιαγωγείο. Σύμφωνα με ιστορικά στοιχεία, το 1908 φοιτούσαν στα τρία παραπάνω σχολεία  173 μαθητές, μαθήτριες και νήπια με πέντε δασκάλους και δασκάλες. Αυτοί ήταν οι:  Ιωάννης Καρόζης, Ευφροσύνη Ρόμπη, Α. Σατραπέλλη, Ιωάννης Παπαμιχαήλ, Α. Ζιώγας. Από το 1902 έως και το 1907 δίδαξε η Αναστασία Χατζηδημητρίου, κατόπιν δε από το 1908 έως και το 1914, χρονιά που έκλεισαν οι σερβικές αρχές το σχολείο, δίδαξε η Ευδοκία Πέτρου τελειόφοιτη του παρθεναγωγείου Μοναστηρίου. Επίσης κατά καιρούς δίδαξαν οι δασκάλες Ιουλία Ρούφου και Ασπασία Πάνου. Τέλος κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα δίδαξε ο καθηγητής και ποιητής του Μοναστηρίου Πέτρος Κυριαζής. Καθήκοντα σχολικών εφόρων με πλούσια δράση ανέπτυξαν οι Θεόδωρος Νάκας και Νικόλαος Κούσιος. Στη Νιζόπολη, τη δύσκολη περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα ονομαστές οικογένειες προκρίτων όπως του Ζήση και Νάκα Στέρπου,  του Πάπου Χρυσικού, του Στέργιου Νάστου, του Δημήτρη Γιαννώτα, του Γούλη Ψαρίκου, του Δημήτρη Σέρρου, του Δημήτρη Παπαζήση του Θεόδωρου Αδάμ καθώς και η οικογένεια Σέμπη ανέπτυξαν πλούσια πολιτιστική, φιλεκπαιδευτική και εθνική δράση.  Οι Νιζοπολίτες διερμηνεύοντας τη βαθειά τους πίστη προς την Ορθοδοξία και το Πατριαρχείο αντιτάχθηκαν σθεναρά στην κάθε είδους εθνικιστική προπαγάνδα του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα, και ιδιαίτερα αυτής της ρουμανικής.

Το Ελληνικό Υπουργείο των Εξωτερικών σε συνεργασία με τις αρχές της γειτονικής χώρας και την Κοινότητα της Νιζόπολης ανέλαβε την ανακαίνιση του ιστορικού σχολείου.

Στις 22 Αυγούστου 2009 στη Νιζόπολη της Πελαγoνίας πραγματοποιήθηκαν τα εγκαινία της αναστήλωσης του ιστορικού ελληνικού σχολείου Νιζοπόλεως.

Πηγή:  http://www.vlahoi.net/

Το ξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής στη Νιζόπολη της Πελαγονίας

ΕΙΣ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟΝ ΑΙΩΝΙΟΝ ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ Μ. ΧΡΥΣΙΚΟΥ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΝΙΖΟΠΟΛΕΩΣ Τη 12 Ιουλίου 1900

Megarovo Μεγάροβο (Magarevo)

In Megárovo about the middle of the 18^th century, there existed only 3 to 6 Slav-speaking families. After the abortive revolt of 1770 Vlach-speaking refugees from the village of Linotópi and Albanian-speaking refugees from Kolonia and Bithkoúki moved to Megárovo to escape the rapacity of the Moslem Albanian bands that were ravaging those areas. These new immigrants were engaged primarily in tailoring and commerce, and secondarily in fine metalwork and stock-rearing

 Even before 1800 many fine houses and 13 water-mills had been erected at Megárovo. Around the same time Oiconomos Papademetrios from Constantinople purchased from Seïd Rustem that part of the mountain, together with its forests, which lay above the township and he may have acquired some of the lowlands too. Oiconomos Papademetrios also carried out the duties of school-master. Another man mentioned as a schoolmaster is a certain Morokis, teaching around 1800.

Κατεστραμμένη αγιογραφία στον Άγιο Δημήτριο

 At the beginning of the 19^th century Megárovo was the property of Seïd Rustem Bey, kaymakam of Monastir. The tradition about the property he held was still extant at the beginning of the present century. In a petition drawn up by certain inhabitants of Megárovo and dated 24 December 1807, there is a noticeable predominance of Greek and Vlach names. Amongst these, for example, figure Papa-Thodoros, Papa-Thanasis, Kostas Giorgis, Michalis Naoum, Gerasimos Stergios.

 Some time later, Moslem Albanians took advantage of Ali Pasha's death and the emergence of fresh disorders to renew their incursions against the Vlach-speaking villages. They wiped out Grámmousta, which had been built on the southern foothills of the Grammos Range, and had been an important township with around 3.000 families, mostly engaged in stock-rearing. About ten families of head-shepherds (τσελιγκάδες) came to settle in Megárovo along with some families from Bithkouki. In 1845 the Doga family invited 10-15 families of Albanian-Vlach shepherds from Grammos to look after its flocks. This may be said to be the ultimate stage in the settlement of Megárovo.

 History of Macedonia 1354-1833

A. Vacalopoulos

 

Τα Θεοφάνεια στη Φλώρινα το 1918

Φλώρινα, 1918. Θεοφάνεια. Επίσκεψη του στρατηγού Guillaumat στη Φλώρινα (1918). Ελληνική ημέρα της γιορτής (Θεοφάνια). Tελετή της κατάδυσης του Σταυρού.


 Πρόκειται για φωτογραφικό ντοκουμέντο της περιόδου του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και ειδικότερα από την παρουσία των Γαλλικών και των συμμαχικών στρατευμάτων της Αντάντ στην περιοχή της Φλώρινας.

AT FLORINA

'WE found Florina one of the most interesting towns in the Balkans. Long under the rule of the Turk, it possessed a distinctly Oriental aspect which gave it charm. It nestled at the foot of some high hills which had been the scene of heavy fighting in the dispute for its possession. The town itself had suffered little, if any, in the fighting. Its long main street followed a valley, turning and twisting. Booths and bazaars lined the thoroughfare and in places vines had been trained to cover it. There were innumerable tiny Turkish cafés, yogart shops, little shops where beaten copperware was hammered out, other booths where old men worked on wooden pack-saddles for burros. There were artisans in silver and vendors of goat's-wool rugs. The streets were always alive with "the passing show," for the normal population of fifteen thousand souls had been greatly augmented by the influx of refugees from Monastir. There was an air of unreality about the place, an indefinable theatricalism which gave one the sense of being part of a play, a character, and of expecting, on rounding a corner, to see an audience and then to hear the playing of the orchestra.
It was while on duty at the hospital at Florina that I made the first run into Monastir. My journal for December 2 reads:

"At one o'clock this afternoon received orders to proceed to Monastir en raison de service. My passengers were two corporals. It has been a cold, overcast day, the clouds hanging low over the snow-capped mountains. A cold, penetrating wind hit us in the face as we drew away from the hospital.

"Where the Florina road joins the main caravan road to Monastir, we passed from Macedonia into Serbia. Here we turned sharply toward the north. The flat fields on either side were cut up with trenches, well made, deep ones, from which the enemy was driven less than a fortnight before, and shallow rifle pits which the French and Serbs had used in the advance. Even now, so soon after their evacuation, they were half filled with water. Everywhere there was evidence of big gun-fire and in one place where we crossed a bridge the ground for yards about was an uninterrupted series of craters. For the first time in the war I saw piles of enemy shells and shell cases showing that his retreat had been unpremeditated and hasty. In one place stood a dismantled field piece.

ROBERT WHITNEY IMBRIE*

*From Behind the Wheel of a War Ambulance. Courtesy of Robert M. McBride & Company of New York.

http://www.ourstory.info/library/2-ww1/AFShist/AFS1j.htm

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΙΜΗΝ ΤΩΝ ΕΥΕΡΓΕΤΩΝ ΑΔΕΛΦΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ

Εκδήλωση προς τιμήν των ευεργετών αδελφών Δημητρίου, οι οποίοι είχαν ιδρύσει πολλά εκπαιδευτήρια στο Μοναστήρι. Τα αδέλφια Θεοχάρης και Ιωάννης Δημητρίου, αν και εγκατεστημένοι στην Αλεξάνδρεια, έχτισαν στη γενέθλια γη στο Μοναστήρι το Κεντρικό Παρθεναγωγείο και το Ελληνικό Δημοτικό Νοσοκομείο, παρέχοντας ετήσια επιχορήγηση για τη συντήρηση των ιδρυμάτων. Παράλληλα χορήγησαν χρήματα για την ανακαίνιση πολλών ακόμη δημοτικών σχολείων. Στη φωτογραφία διακρίνεται πλήθος κόσμου, που έχει συγκεντρωθεί για να τιμήσει τους ευεργέτες. Διακρίνονται πολλά παιδιά, εκπρόσωποι του κλήρου, προεξάρχοντος του μητροπολίτη, και της ελληνικής κοινότητας, καθώς και κάποιες γυναίκες. Στο στολισμένο μετάλλιο, το οποίο κρατούν μικρά παιδιά, αναγράφεται 'ΤΟΙΣ ΜΕΓΑΛΟΙΣ ΕΥΕΡΓΕΤΑΙΣ ΑΔΕΛΦΟΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΕΥΓΝΩΜΟΝΟΥΣΑ'.

Demonstration in honor of benefactor brothers Dimitriou, who established many schools in Monastiri. Those brothers, Theoharis and Ioannis DImitriou, were living in Alexandria, the built in mother earth Monastiri the Central Girls in Alexandria and the Greek municipal hospital, providing annual funding for the maintenance of institutions. They also granted money for the renovation of many more elementary schools. In the photo distinguished crowd of people which concentrated to honor the brothers. Many kids are in the crowd, representatives of the clergy, and from the Greek committee, and women. In the decorated medal, which hold it the small children, there is an inscription that says ‘ The Greek committee is grateful to the benefactor brothers Dimitriou’